สัปดาห์ที่ 1

  1. ทฤษฎีและปฏิบัติในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้

   การจัดประสบการณ์การเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัยมักจะอาศัยทฤษฎีการเรียนรู้ที่สำคัญหลายประการ เช่น

• ทฤษฎีการเรียนรู้ของพีอาเจต์ (Piaget): โดยเฉพาะในวัยเด็ก 3-6 ปี เด็กจะอยู่ในช่วงของการพัฒนาความคิดแบบปฏิบัติ (Concrete Operational Stage) คือ เด็กจะเรียนรู้จากการสัมผัส การลงมือทำ และการทดลองในสิ่งต่างๆ ซึ่งทำให้การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ผ่านกิจกรรมที่เด็กได้ลงมือทำเป็นสิ่งสำคัญ เช่น การเล่น การทำกิจกรรมกลุ่ม หรือการใช้สื่อการเรียนรู้ที่สามารถสัมผัสและใช้งานได้จริง

• ทฤษฎีการเรียนรู้ของวีโกตสกี (Vygotsky): เชื่อว่าการเรียนรู้ของเด็กเกิดขึ้นในบริบททางสังคมและวัฒนธรรม การเรียนรู้จะเกิดขึ้นเมื่อเด็กได้รับการช่วยเหลือจากผู้มีความรู้มากกว่า เช่น ครู หรือผู้ปกครอง (Zone of Proximal Development - ZPD) ซึ่งการให้คำแนะนำหรือการทำงานร่วมกันกับผู้อื่นจะช่วยให้เด็กพัฒนาความสามารถในระดับที่สูงขึ้น

• ทฤษฎีการเรียนรู้ของมอนเตสซอรี (Montessori): แนวทางนี้เน้นการให้เด็กได้เลือกกิจกรรมที่สนใจ และให้โอกาสเด็กได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริงในสภาพแวดล้อมที่มีความเหมาะสมกับพัฒนาการของเด็กแต่ละคน

2. การจัดประสบการณ์และการส่งเสริมการเรียนรู้แบบบรูณาการ

    การจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบรูณาการหมายถึง การจัดกิจกรรมที่เชื่อมโยงเนื้อหาหลายๆ ด้านเข้าด้วยกัน เช่น การผสมผสานทักษะด้านการอ่าน การเขียน การคำนวณ การเล่น การสื่อสาร และการคิดสร้างสรรค์เข้าไว้ในกิจกรรมเดียวกัน เช่น การสร้างเกมการศึกษา ที่เด็กได้เรียนรู้ทั้งเรื่องการคิดเชิงตรรกะ และการทำงานร่วมกันในกลุ่ม นอกจากนี้ยังมีการเน้นเรื่องการพัฒนาความสามารถในการควบคุมตนเองและการทำงานร่วมกับผู้อื่น

3. การเรียนรู้แบบลงมือทำ

   การเรียนรู้ที่ดีที่สุดในช่วงวัยนี้คือการที่เด็กได้ "ลงมือทำ" ด้วยตัวเอง การให้เด็กได้มีประสบการณ์ตรงกับสิ่งที่เรียนรู้จะช่วยเสริมสร้างความเข้าใจที่ยั่งยืนยิ่งขึ้น ดังนั้นกิจกรรมที่ให้เด็กได้ใช้มือสัมผัส วัสดุ อุปกรณ์ หรือการทดลองต่างๆ จะเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

   ยกตัวอย่างเช่น การทำกิจกรรมทางศิลปะ (เช่น การวาดภาพ การทำประติมากรรม) ที่ไม่ได้แค่ให้เด็กได้ฝึกทักษะการใช้มือ แต่ยังช่วยให้เด็กได้คิดสร้างสรรค์และพัฒนาไหวพริบทางสติปัญญา รวมถึงทักษะการทำงานร่วมกับเพื่อนๆ

4. การสังเคราะห์ความรู้

   คุณกล่าวถึง การสังเคราะห์ความรู้ ในรูปแบบของการใช้เทคนิค "เบนสตอม" ซึ่งคือการนำความรู้จากหลายแหล่งมารวมกันและนำไปสู่การคิดค้นวิธีการใหม่ๆ การสังเคราะห์ความรู้จะช่วยให้เราเข้าใจภาพรวมของการเรียนรู้ในหลายๆ มิติ และสามารถปรับเปลี่ยนกลยุทธ์การสอนหรือการจัดกิจกรรมให้เหมาะสมกับเด็กได้มากขึ้น

5. การควบคุมชั้นเรียนและการสร้างบรรยากาศการเรียนรู้

   การควบคุมชั้นเรียนคือการสร้างบรรยากาศที่ส่งเสริมให้เด็กมีความสุขในการเรียนรู้ และสามารถแสดงออกได้อย่างเต็มที่ โดยการใช้วิธีการที่ไม่เป็นทางการและไม่เคร่งเครียด เช่น การจัดกิจกรรมที่ให้เด็กมีส่วนร่วมทุกคน มีการสร้างความร่วมมือระหว่างเด็กและครูหรือผู้ปกครอง

6. การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผ่านการเรียนรู้

   การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของเด็กมักจะเกิดจากการเรียนรู้ที่เป็นการบูรณาการความรู้ ทักษะต่างๆ เข้าไว้ในกิจกรรมการเรียนรู้ที่เหมาะสม ดังนั้นการสอนเด็กให้ได้ลงมือทำและเรียนรู้จากประสบการณ์จริงจะช่วยให้เด็กได้เรียนรู้และพัฒนาทักษะในหลายๆ ด้าน เช่น การเรียนรู้การแก้ปัญหา การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการปรับตัวในสถานการณ์ต่างๆ

7. การเรียนรู้ด้วยตนเอง

   การเรียนรู้ด้วยตนเอง (Self-directed Learning) เป็นการเรียนรู้ที่เด็กมีบทบาทสำคัญในการเลือกวิธีการและกิจกรรมที่จะเรียนรู้เอง การให้เด็กได้มีส่วนร่วมในการตัดสินใจเกี่ยวกับสิ่งที่เขาจะเรียนรู้ หรือวิธีการเรียนรู้ จะช่วยเสริมสร้างทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการตัดสินใจด้วยตนเอง

เพลงประกอบการจัดประสบการณ์

เพลง นั่งนิ่ง ๆ

มือวางที่ปาก มือวางที่ปาก

นั่งนิ่ง ๆ (ซำ้)

แล้วเอามือวางที่ตัก (ซำ้)

จุ๊ จุ๊ จุ๊ จุ๊ จุ๊ จุ๊